Europol: grabitjet e muzeve po bëhen më të dhunshme, me armë e eksplozivë

Grabitjet në muzetë evropiane po bëhen gjithnjë e më të dhunshme: vjedhësit tregojnë armë zjarri, sulmojnë stafin dhe përdorin çekiça, sëpatë madje edhe eksplozivë për të thyer dyer e vitrina, sipas një raportimi të Europolit të publikuar të hënën, raporton The Guardian.

Agjencia evropiane e policisë thekson se vjedhjet në muze tradicionalisht janë parë si krim pronor pa dhunë, por shtetet anëtare kanë dalluar një zhvendosje të fundit «drejt metodave të dhunshme e forcuese», e cila mund të tregojë përfshirjen e rrjeteve të reja kriminale të fokusuar te objekte të caktuara.

Objektivat e preferuara janë metalet e çmuara dhe bizhuteria, për shkak të vlerës në rritje dhe lehtësisë se ari e argjendit t'i shkririn dhe gurëve t'u heqin nga mbajtëset. Porcelani i lashtë kinez gjithashtu gjuhet nga trafikantët e veprave për shkak të kërkesës së lartë në tregun e artit. Raportimi përmend rastin e katër autorëve të maskuar me baseboll e sëpatë që vodhën shtatë objekte ari e diamanti nga muzeu Cognacq-Jay në Paris në vitin 2024, si dhe grabitjen e Luvrit në tetor 2025, ku dy autorë të maskuar hynë në Galerinë Apollon dhe morën bizhuteri me vlerë të vlerësuar 88 milionë euro.

Ndryshe nga rrjetet hierarkike të trafikimit të veprave, disa nga autorët e kapur duket se koordinoheshin në bazë rasti, «të rekrutuar lokalisht përmes rrjeteve sociale dhe kanaleve të komunikimit të menjëhershëm», pa lidhje të mëparshme mes tyre. Europol nuk përjashton modelin «krimi si shërbim», me vjedhës të nivelit të ultë të angazhuar ad hoc.

Për institucionet kulturore — përfshirë muzetë e Ballkanit që mbajnë koleksione arkeologjike — raportimi funksionon si alarm sigurie: protokollet e vjetruara të vrojtimit dhe transportit duhen përshtatur me autorë që veprojnë të armatosur dhe të organizuar shpejt.