Temperaturat në Kosovë janë ngritur 0.55 gradë për një dekadë, bujqësinë e ka kapur ndryshimi i klimës
Matjet e IHMK-së në gjashtë stacione meteorologjike tregojnë ngrohje të qëndrueshme, ndërsa fermerët raportojnë thatësira më të gjata dhe shirash të shkurtër por të dhunshëm.
Ndryshimi i klimës në Kosovë nuk është më një parashikim, por rezultat i matjeve: nga viti 2016 deri më 2025 temperatura mesatare vjetore e vendit është rritur nga 11.87 gradë Celsius në 12.42 gradë, sipas Institutit Hydrometeorologjik të Kosovës (IHMK), të cilin e citon reportazhi i publikuar të shtunën nga CNA, i realizuar me Radio Evropa e Lirë.
Matjet janë bërë në gjashtë stacione meteorologjike: Ferizaj, Mitrovicën e Jugut, Prishtinën, Junikun, Prizrenin dhe Pejën. Zyrtari i meteorologjisë në IHMK, Besim Aliu, tha se rritja nuk është e njëtrajtshme: sipas tij, brenda dekadës temperatura mesatare është ngritur 1.06 gradë në Ferizaj, 0.90 gradë në Mitrovicën e Jugut dhe 0.89 gradë në Prishtinë. Në Junik, Prizren dhe Pejë u regjistruan «rritje më të vogla dhe jo statistikisht të besueshme, sepse luhaten nga vit në vit». Viti më i ftohtë i dekadës ka qenë 2016, ndërsa më i ngrohti 2024, me mesatare 13.18 gradë.
Për bujqësinë efektet po përkthehen në humbje konkrete. Një raport i Organizatës së Ushqimit dhe Bujqësisë së Kombeve të Bashkuara (FAO), i publikuar në maj, vlerëson se ndikimet e klimës në Kosovë shfaqen përmes uljes së prodhimit të kulturave, stresit te bagëtia dhe dëmtimeve te kulturat dhe infrastruktura nga ngjarje klimatike më të shpeshta e më intensive. Profesor i bujqësisë në Universitetin e Prishtinës, Imer Rusinovci, tha se moti i paparashikueshëm po godet edhe kulturat e vjeshtës edhe ato të pranverës. «Kulturat e vjeshtës i kemi gjithmonë në risk nga reshjet intense dhe permbytjet e papritura. Kulturat e pranverës sulmohen sidomos nga thatësira e madhe», tha ai.
Rusinovci renditi edhe kulturat përkatëse: gruri, elbi, thekra, tërshëra dhe përzierjet foragjere mbillen në vjeshtë, ndërsa misri, patatja, fasulja, luledielli, soja dhe shumica e perimeve — nga specat dhe domatet te lubenika e pjepri — në pranverë. Sipas tij, fermerët duhet t'i përshtatin kulturat dhe varietetet me kushtet klimatike dhe lartësinë mbidetare: mbi 700 metra vegjetacioni mund të vonohet rreth një muaj, ndërsa në zonat e ulëta rritet risku nga thatësira. Reportazhi thekson se fermerët po përballojnë periudha më të gjata thatësie, valë nxehtie dhe shirash të shkurtër por intensivë, që e bëjnë prodhimin bujqësor gjithnjë e më të pa parashikueshëm.
Pyet 383 për këtë lajm
Përgjigjet vijnë vetëm nga artikujt e botuar te 383, me burimet e lidhura.
Përgjigjet vijnë vetëm nga artikujt e botuar te 383 — nëse arkivi nuk e ka, do ta them.
