Obiliqi eksporton energji në rajon: deri 2.4 milionë ton qymyr për Maqedoninë e Veriut me 58.6 milionë euro

Prodhesja shtetërore e energjisë elektrike e Maqedonisë së Veriut, ESM, njoftoi të martën se pret të marrë deri 2.4 milionë tonë qymyr nga një koncesion i minierës së Obiliqit në Kosovë, për një vlerë totale prej 58.6 milionë eurosh (rreth 68.4 milionë dollarë). Marrëveshja trevjeçare është nënshkruar me Korporatën Energjetike të Kosovës (KEK).

Sipas raportimit të agjercisë ekonomike SeeNews, e cila citon deklaratën e ESM-së, kontrata parashikon furnizime që shkojnë deri aty ku e lejon kapaciteti i koncesionit të Obiliqit gjatë tri viteve të ardhshme. Për Kosovën kjo është një hyrje e re valute nga burimet minerare, ndërsa për fqinjin përballë krizave të furnizimit me qymyr për termocentratin e vet.

Marrëveshja vjen disa javë pasi KEK-u kishte njoftuar një kontratë tregtare me ESM-në të vlerësuar në 73.2 milionë euro për furnizim qymyri, raportuar gjithashtu nga media ekonomike e rajonit, çka tregon se bashkëpunimi energjetik mes dy vendeve po thellohet në prag të sezonit të ftohtë.

Për konsumatorët në Kosovë dhe në Maqedoninë e Veriut, marrëveshja ka rëndësi të dyfishtë: stabilizon planin e furnizimit të termocentraleve dhe i jep KEK-ut një partner rajonal për përdorimin e kapaciteteve të minierave të Obiliqit. Detaje të mëtejshme për grafikun e dorëzimeve dhe çmimin për ton nuk janë bërsi publike ende nga asnjëra kompani.

Qymyri i Obiliqit mbetet burimi kryesor i energjisë elektrike për Kosovën, dhe çdo kontratë eksporti prek drejtpërdrejt bilancin e KEK-ut dhe planifikimin e termocentraleve të Kosovë B. Për Shkupin, marrëveshja erdhi në një moment kur prodhesja e vet shtetërore po përpiqet të sigurojë stokjet për sezonin e ftohtë pas vështirësive të njohura të furnizimit.

Kontratave tregtare mes dy kompanive shtetërore u parapriu një debati publik në të dy anët e kufirit mbi çmimin dhe kapacitetet reale të minierave. Çfarë pjesë e sasisë së planifikuar do të dorëzohet brenda vitit të parë dhe si do të ndahen kostot e transportit mbeten detaje për t'u zbardhur nga kompanitë në javët në vijim. Të dyja kompanitë janë në pronësi të plotë të shteteve të veta, çka i jep kontratës edhe peshë ndërqeveritare përtej karakterit komercial.