Njëmbëdhjetë vende të BE-së kërkojnë kufizimin e vetos në politikën e jashtme

Njëmbëdhjetë vende të Bashkimit Evropian kanë kërkuar që politika e jashtme të mos bllokohet nga vetoja e një shteti të vetëm dhe kanë propozuar shqyrtimin e kalimit në shumicë të kualifikuar, raportoi Euronews Albania. Letra iu drejtua Përfaqësueses së Lartë të BE-së, Kaja Kallas, dhe sipas materialit u nënshkrua nga Austria, Danimarka, Belgjika, Finlanda, Franca, Gjermania, Luksemburgu, Holanda, Rumania, Spanja dhe Suedia.

Nënshkruesit thonë se kultura e konsensusit mbetet burim legjitimiteti dhe se duhet të kërkohet kur është e mundur, por argumentojnë se ajo duhet të prodhojë veprim të përbashkët dhe jo ta pengojë atë. Sipas rregullave aktuale, politika e jashtme e BE-së vendoset në mënyrë strikte me unanimitet; një vend mund t’ua bllokojë vendimin 26 të tjerëve. Euronews Albania e lidh debatin me rastet kur ish-kryeministri hungarez Viktor Orbán përdori veton për të kërkuar lëshime.

Artikulli përmend si shembull bllokimin e një kredie prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën, të cilën udhëheqësit e BE-së e kishin dakordësuar, për shkak të një mosmarrëveshjeje me Kievin rreth tubacionit Druzhba. Letra propozon pesë parime: bashkëpunim të sinqertë e solidaritet, më shumë abstenim konstruktiv, moslidhje të çështjeve të jashtme me tema të palidhura, shqyrtim të mundësisë për shumicë të kualifikuar dhe arsye të vlefshme për çdo bllokim.

Një mundësi është klauzola kalimtare e Nenit 31, e cila do të lejonte ndryshime rast pas rasti, por edhe kjo kërkon unanimitet për të kaluar nga unanimiteti në shumicë. Përkrahësit thonë se reforma do ta shpejtonte reagimin e bllokut; kundërshtarët dhe shtetet e vogla druhen se do të humbnin një mjet të fundit për mbrojtjen e interesave të tyre. Letra nuk ndryshon rregullat: ajo është një nismë politike për konsultim dhe kompromis, jo vendim i miratuar.