Tymi i zjarreve në Indonezi e çon ajrin e Sarawakut në nivele të rrezikshme

Tymi nga zjarret e pyjeve dhe tokave torfike në pjesën indoneziane të Borneos e ka çuar cilësinë e ajrit në pjesë të Sarawakut në nivele të rrezikshme. Al Jazeera raportoi se të martën gjashtë zona të shtetit malajzian regjistruan vlera mbi 300 në indeksin e ndotjes së ajrit, ndërsa Kuching arriti 407 dhe Serian, pranë kufirit me Kalimantanin, 408. Vlera mbi 100 konsiderohet e pashëndetshme. Tymi është përhapur gjithashtu në Brunei, Singapor dhe pjesë të Malajzisë kontinentale.

Pasojat shëndetësore janë përkeqësuar në të gjithë vendin. Sipas Ministrisë së Shëndetësisë së Malajzisë, të cituar nga Al Jazeera, rastet e astmës u rritën në 1.811 gjatë javës 23–29 gusht, nga 219 një javë më parë. Rastet e konjuktivitit u rritën në 720 nga 146. Një nënë në Kuching i tha Al Jazeera-s se vajza e saj dhjetëmuajshe, e cila kishte dalë nga spitali pas një infeksioni në mushkëri, nuk po shërohej mirë dhe kishte pasur nevojë dy herë për trajtim urgjent për shkak të vështirësive në frymëmarrje. Kjo është dëshmi personale, jo statistikë për të gjithë zonën.

Alarmi ka prekur arsimin dhe jetën publike. Sarawaku anuloi festimet e Ditës së Pavarësisë në ambient të hapur, ndërsa zëvendëskryeministri Douglas Uggah Embas tha se çdo zonë që kalon vlerën 500 do të vendoset në emergjencë lokale dhe do të mbyllen zyrat publike e private, me përjashtim të shërbimeve thelbësore. Sipas raportimit, më 20 dhe 21 gusht u mbyllën afro 600 shkolla në dhe rreth Kuchingut, duke prekur rreth 200 mijë nxënës; më 28 gusht u mbyllën edhe 30 shkolla të tjera, me mbi 4 mijë fëmijë të prekur.

Ndikimi nis në Indonezi, ku autoritetet raportuan një barrë edhe më të madhe. Al Jazeera tha se zëvendësministri i Shëndetësisë Dante Saksono Harbuwono kishte deklaruar se rreth 13.500 persona ishin trajtuar për infeksione të frymëmarrjes në korrik dhe gusht, ndërsa rreth 5,5 milionë njerëz në ishujt Borneo dhe Sumatra ishin ekspozuar drejtpërdrejt ndaj tymit. Sipas qeverisë indoneziane, zjarret nga janari në korrik dogjën mbi 200 mijë hektarë. Në korrik vetëm, sipërfaqja e djegur ishte afro 95 mijë hektarë.

Numri i vatrave në Kalimantanin Perëndimor u rrit nga 3.553 në 7.377 të hënën, ndërsa zjarret aktive u rritën nga 88 në 104, sipas zyrtarit të Agjencisë Kombëtare indoneziane për Menaxhimin e Fatkeqësive, Berton Panjaitan, të cituar nga Al Jazeera. Aktivistët dhe analistët thonë se shumë zjarre nisen qëllimisht për pastrimin e tokës për vaj palme, bujqësi dhe pulpë letre; policia tha se kishte arrestuar 72 persona të dyshuar. Ekspertët Helena Varkkey dhe Jayaprakash Muralitharan paralajmëruan se El Niño mund ta zgjasë sezonin dhe se shiu i qëndrueshëm mund të jetë i nevojshëm për shuarjen e torfës. Këto janë vlerësime dhe parashikime të tyre, jo një afat i sigurt për përfundimin e krizës.