Diaspora shqiptare dërgon mbi 1 miliard euro në Kosovë gjatë 2024

Banka Qendrore e Kosoves ka raportuar nje rritje te remitencave ne vleren rekorde prej nje miliard e dyqind milione euro gjate vitit te kaluar, qe eshte nje rritje prej dyzete milionesh euro krahasuar me vitin e meparshem. Ky trend i vazhdueshem pozitiv tregon se diaspora kosovare vazhdon te mbeshtes familjet vendase dhe te kontribuoje ne menyre te rendesishme ne ekonomine e vendit. Remitencat ndikojne drejtperdrejt ne standardin e jeteses se nje pjese te madhe te familjeve kosovare duke permiresuar fuqinë blerëse te tyre. Buxhetet familjare qe marrin remitenca shpenzojne me teper per arsim, shendetesi, banesa dhe mallra te qendrueshme te konsumit. Kjo shpenzim stimulon aktivitetin ekonomik vendor dhe mbeshtet sektoret e ndertimit dhe tregtise me pakicë. Ekonomistet vleresojne se rreth njezet perqind e familjeve ne Kosove marrin rregullisht remitenca nga anetare te diasporës qe jetojne ne Europë dhe ne vendet e Gjirit arab. Diaspora kosovare numeron rreth dymijë e pesëqind mije njerezë te shperndare kryesisht ne Gjermani, Zvicër, Austri, Itali dhe vendet nordike. Komuniteteve te forta ne keto vende kane bere investime te konsiderueshme ne ekonomine e Kosoves, sidomos ne sektorin e hoteleri-turizmit, tregtise dhe ndertimit rezidencial ne qytete te ndryshme. Banka Qendrore ka ndermarre nisma per te zhvilluar produkte financiare qe terhejne me teper kapital te diasporës per investime produktive afatgjate. Obligacionet e diasporës, depozitat me afat me norma preferenciale dhe fondet e investimeve ne sektore specifike jane instrumente financiare qe jane duke u studiuar dhe pilotuar ne bashkepunim me institucionet financiare nderkombetare. Analiste theksojne se potenciali total i remitencave eshte me i madhe sesa numrat aktual. Nese vetem njezet perqind e remitencave do te ridrejtohej per investime prodhuese, kjo do te gjeneronte mbi dyqind milione euro investime shtese çdo vit per sektore si bujqesia, prodhimi industrial, turizmi dhe industria e teknologjise. Qeveria ka hapur nje agenci te dedikuar per bashkepunim me diasporën e cila ofron asistence te personalizuar per investitoret qe duan te investojne ne Kosove. Agjencia ndihmon investitoret te kuptojne sistemin ligjor dhe rregullator kosovar, identifikojne mundesi biznesi konkrete dhe lidhen me partnere lokalë te pershtatshem. Komunitetet e diasporës ne Europë jane shume te organizuara dhe kane krijuar shoqata kulturore, ekonomike dhe politike efektive ne vendet pritese. Keto shoqata luajne rol te rendesishem si ura lidhese mes Kosoves dhe vendeve pritese, duke avancuar imazhin e vendit dhe duke lobuar per interesat kosovare ne institucionet europiane dhe nderkombetare. Sektori financiar kosovar ka pesuar transformime te rendesishme ne pese vitet e fundit. Hyrja e bankave te reja nderkombetare ka intensifikuar konkurrencen dhe ka permiresuar kushtet per konsumatoret dhe biznesin. Normat e interesit per depozitat jane bere me favorable ndersa kostot e kredive per kompanitë e mesme jane ulur duke lehtesuar aksesin ne kapital per sipermares. Remitencat ndikojne gjithashtu ne tregun e pasurive te paluajtshme. Kerkesa per banesa ne qytetet kryesore si Pristine, Prizren dhe Gjilan mbetet e larte, e ushqyer pjeserisht nga investimet e diasporës dhe te qytetareve qe kthehen pas viteve te punës jashtë. Kjo dinamike ka mbeshtetuar industrine e ndertimit por ka rritur gjithashtu çmimet e banesave per familjet me te ardhura te mesme. Ekspertet e ekonomise rekomandojne politika per te diversifikuar burimet e te ardhurave te ekonomise kosovare dhe per te reduktuar varësinë e tepruar nga remitencat si burim kryesor i te ardhurave valutore. Investimet ne arsimin e larte, kerkimin shkencor dhe sektoret me teknologji te larte mund te prodhojne te ardhura me te larta per brezat e rinj dhe te reduktojne emigracionin ekonomik qe vazhdon ne shkalle te larte. Ministria e Financave ka mbikeqyrur rritjen e buxhetit per investime publike ne infrastrukture duke synuar qe kjo te shtyjë gjithashtu investimet private. Projekte te rendesishme si zgjerimi i rrugeve, permiresimi i aeroportit dhe rehabilitimi i sistemit hekurudhor jane te planifikuara dhe do te ndihmojne ne integrimin ekonomik rajonal. Bashkimi Europian ka ofruar fonde te konsiderueshme per zhvillimin ekonomik te Kosoves nepermjet instrumentit IPA dhe mekanizmave te tjere te mbeshtetjes financiare. Nese keto fonde perdoren efektivisht dhe ne kohe, mund te ndihmojne ne modernizimin e infrastrukturës fizike dhe dixhitale te vendit duke krijuar kushte me te mira per rritje afatgjate ekonomike.