Paradoksi i Hormuzit: sa vlen ende ngushtica kur fqinjët ndërtojnë rrugë anashkalimi
Analiza e Hamid Paktinat parashikon se pipat alternative do ta përgysmojnë vlerën strategjike të ngushticës brenda tre vitesh, ndërsa brenda Iranit shtohen thirrjet për t'i dhënë fund luftës.
Brenda Iranit po zhvillohet një debat i ashpër mbi një pyetje që prek ekonominë globale: a po e humbet ngushtica e Hormuzit vlerën si levë strategjike, pikërisht ndërsa zyra e udhëheqësit suprem e ka quajtur atë "shtyllë të rendit të ri të sigurisë" të Iranit, raporton The Guardian në një analizë të hënësditës.
Analiza e Hamid Paktinat, themeluesit të Forumit të Aktivisteve Ekonomike, vlerëson se pipat dhe rrugët alternative eksporti që ndërtojnë fqinjët e Gjirit do ta ulnin përgysmë brenda tre vitesh varësinë e rajonit nga ngushtica: Arabia Saudite nga 70 në 15 përqind, Emiratet nga 50 në 15, Iraku nga 100 në 30, ndërsa Bahrejni nga 100 në 15 përqind. Oman, sipas tij, po shndërrohet në qendër transferimi detar për gjithë rajonin.
Presioni ekonomik brenda Iranit reflektohet edhe te deklaratat e larta shtetërore. Presidenti Masoud Pezeshkian ka thënë se "lufta duhet të përfundojë në një moment", ndërsa kryetari i parlamentit Mohammad Bagher Ghalibaf ka argumentuar se pa ekonomi funksionale s'ka siguri: "ne e dimë vlerën e paqes më mirë se ata që flasin për paqe". Guvernatori i bankës qendrore Abdolnaser Hemmati ka renditur në televizion sfidat simultane: sankcione maksimale, bllokadë, ndërprerje eksportit të naftës dhe çekuilibër buxhetor.
Të dhënat e mbledhura nga gjurmuesi detar Kpler tregojnë se vetëm 112 tankere naftë dhe gaz kaluan nga ngushtica mes 1 dhe 19 gushtit: gati 79 përqind me ruta të paverifikuara, 19 përqind në rutën veriore të preferuar nga Irani dhe 2 përqind në rutën omane. Sekretari i përgjithshëm i Organizatës Detare Ndërkombëtare, Arsenio Dominguez, i ka hedhur poshtë pretendimet se ngushtica është hapur praktikisht, duke cituar numrin shumë të vogël të tranziteve.
Vizitat këtë javë në Teheran të ministrit të jashtëm oman Badr Albusaidi dhe të kreuit të ushtrisë pakistaneze Asim Munir konsiderohen kyçe për kushtet e rihapjes dhe për rigjallërimin e memorandunit të braktisur qershorak me Uashingtonin. Prognozat e Paktinatit mbeten vlerësim analitik, jo fakt i konfirmuar: ajo që dokumentohet është ndërtimi i shpejtë i alternativave dhe presioni i brendshëm për një marrëveshje.
Pyet 383 për këtë lajm
Përgjigjet vijnë vetëm nga artikujt e botuar te 383, me burimet e lidhura.
Përgjigjet vijnë vetëm nga artikujt e botuar te 383 — nëse arkivi nuk e ka, do ta them.
